Rosa Parks – İlayda Arslan

Alabama Montgomery şehrinde hayatın birçok alanında olduğu gibi otobüslerde de siyah-beyaz ayrımcılığı yaşanıyordu. Otobüslerin ilk 4 sırası beyaz yolculara özel olarak ayrılmıştı. Yolcuların çoğunluğu siyah olmalarına rağmen arka sıradaki az sayıdaki koltuklar siyahilere verilmişti. Ortadaki değişken statülü koltuklar ise beyazların oturduğu alan doluncaya kadar siyahilerin oturabileceği koltuklardı ve arkaya geçip beyazlara yer vermek zorundaydılar. Eğer arkada oturmak veya ayakta durmak için yer yoksa otobüsten inip başka bir otobüs beklemek zorundaydılar. Siyah yolcular, beyazlar ile aynı sırada bir koltukta da oturamazdı. Dolayısıyla, otobüs şoförü, 4’cü sırada duran ‘colored (siyahlar)’ işaretini gerekli gördüğünde otobüsün arka sıralarına doğru götürme yetkisine sahipti. Siyahi yolcunun ön kapıdan girip şoföre parasını ödedikten sonra tekrar inerek arka kapıdan binmesi de bir başka kuraldı. Bu ayrımcılık siyahileri oldukça rahatsız etse de kimse ses çıkarmaya cesaret edemiyordu ta ki Rosa Parks’a kadar.

1 Aralık 1955 günü Rosa Parks otobüse bindi ve değişen statülü koltuklardan birine oturdu. Şoför James Black beyazların yeri dolunca siyahların arka tarafa geçmesini istedi, yolcular kalkarak arka tarafa yöneldi. Rosa Parks tarihi değiştiren ırkçılığa karşı bir hareket sergileyerek yerinden kalkmayıp cam kenarına yanaştı. Şoförün ‘Neden kalkmıyorsun?’ sorusuna ‘Çünkü yerimi başka birisine vermem gerektiğine inanmıyorum.’ yanıtını verdi.

Şoför otobüsü durdurup polis çağırdı ve Rosa Parks’ı tutuklattı. Siyah hakları organizasyonu NAACP’ın şube başkanı Edgar Nixon ve Parks’ın bir arkadaşı kefaleti ödediler ve Parks serbest bırakıldı. Nixon, Alabama Eyalet Üniversitesi profesörü Jo Ann Robinson’u konudan haberdar etti.  Robinson 35 bin ilan hazırladı ve halkı boykot etmeye çağırdı. Siyahiler 381 gün boyunca otobüse binmediler ve evlerine, işlerine yürüyerek gittiler. Belediye otobüslerini işleten şirket büyük maddi zarar yaşadı.

21 Aralık 1956’da direniş sonuç gösterdi ve Montgomery otobüslerinde ayrımcılık kalktı. Rosa Parks, 1957’de ölüm tehditleri ve beyazların ona iş vermemesi nedeniyle önce Virginia’ya bir yıl sonra da Detroit’e taşındı. Bir yandan çalışmaya bir yandan da sivil haklar hareketinde mücadelesine devam etti. 24 Ekim 2005 günü hayatını kaybetti.

 

Rosa Parks’ın o gün bindiği otobüs günümüzde Henry Ford Müzesi’nde sergileniyor. Amerika’nın ilk siyahi başkanı Obama, Rosa Parks’ın tarih yazdığı o otobüse bindi. Eskiden siyahi oldukları için koltuktan kaldırılırken şimdi başkanlık koltuğunda bir siyahi oturuyor.

Thomas Carlyle’ nin dediği gibi:  ‘Tarihi büyük insanlar yaratır.’  

Rosa Parks da bu insanlardan biriydi

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s