Genpei Muharebesi – Burak Ertürk

Başlamadan önce not geçeyim, bu yazı ile beraber Japon tarihi hakkında yapmış olduğum kısa özeti sonlandıracağım sevgili okurum. İlk başta yazmam gereken yazıyı en son yazdığım için sövüp sayabilirsin, hakkındır. Fakat ondan önce dur hele bir girizgahımı yapıp içeriğimi tanıtayım. Belki affettiririm kendimi.

 

Bu sefer feodal dönemin de öncesine gideceğiz. Daha doğrusu, feodal döneme gebe kalan bir zaman diliminden bahsedeceğim dilim döndüğünce. Hepimizin tanıdığı samuray sınıfının ortaya çıkışının, Sengoku Jidai yazımda bahsetmiş olduğum “Shogun” ünvanının önem ve yer kazandığı, “Kamakura Periyodu (1185-1133)” olarak adlandırılan dönemden. Öncelikle, isimlerinden sıkça bahsedeceğimiz ve günümüzde halen daha kendine yer bulan 3 büyük hanelerden bahsedeceğim.

Minamoto;

Miyamoto Clan

İmparator Saga (809-823), çok fazla çocuğunun olması ve bunların devlet hazinesine getirdiği yükten ötürü birçok kızını ve oğlunu kraliyet ailesine dahil etmek yerine, asilzade yapmıştır. Bu asilzadelere vermiş olduğu soyadı ise Minamoto’dur. Sonraki dönemlerde ise kraliyet ailesinden gelmeyen kişilere de verildiği görülmüştür. Klanın  en önemli isimlerinden biri olan Minamoto no Tsunemoto, diğer büyük hanelere karşı (Fujiwara-Taira) verdiği savaşlar sonucu Chinjufu-shogun, yani “kuzey ordularının başkomutanı” ünvanını alarak, Minamoto hanesinin savaşçı yanını vurgulayan aile üyelerinden biri olmuştur. Klanın asli görevleri arasında çıkan isyanları bastırmak ve güvenliği sağlamak gibi görevler bulunurdu.

 

Minamoto klanının içerisindekiler asilzade olsalar bile, kendi içlerinde bir ayrım söz konusuydu. Bu ayrım prens olan asilzadeler ve shinnō (imparator olmaya uygun kişi) ünvanını taşıyanlar arasındaydı. Bunun yanı sıra klan içerisinde bir sürü boylar bulunmaktaydı ve bu boylar soyu oldukları imparatorların isimleri ile anılmaktaydılar. Şöyle ki;

 

1-Saga Genji

2-Ninmyō Genji

3-Montoku Genji

4-Seiwa Genji

5-Kōkō Genji

 

gibi birçok boylar bulunmaktaydı. Orta çağda gördüğümüz birçok klan bu boylardan gelmektedir. Boyların tamımını görmek için şuraya göz atabilirsiniz;

Minamoto klanı

 

Fujiwara;

Fujiwara Clan

Fujiwara klanı, kurucusu Nakatomi no Kamatari’nin, İmparator Tenji tarafından “Fujiwara” soyadı ile onurlandırılması sonucu oluşmuştur. Ne kadar adlarını duymasanızda soylu birçok aile üyesi bu soydan gelmektedir. “Samuray” sınıfının önem kazanması ve politik güç kazanmaları, bu klanın  yönetimdeki etkisini silmiştir. Fujiwara klanının izlediği yol, kampaku ve Sesshō’ların yardımıyla merkezi yönetime yakın olmak ve zamanı geldiğinde yönetimi ele geçirmek üzerineydi. Ayrıca, stratejik evlilikler(İmparator veya oğullarından birine kız vermek gibi) ile diğer lordlar arasındaki konumlarını yükseltme peşindeydiler.

 

Kampaku ve Sesshō:, Sesshō, İmparator olacak kişi, yönetecek olgunluğa erişmemişse, bu süreç boyunca görev yapan kişilere denmekteydi. İmparatorun vekili de diyebiliriz. Kampaku ise İmparatora görev süresince yardımcı olan kişilere verilen ünvandı. Bir nevi İmparatorun sağ koluydu. Ünvanlar ad olarak farklı olsalar bile yetki bakımından neredeyse hiçbir fark gözetmiyordu.

 

Taira;

Taira Clan

Minamoto klanı gibi eski kraliyet üyelerinin oluşturmuş olduğu bir klan Taira klanı. İlk olarak İmparator Kanmu tarafından verilmiş olan Taira soyadı, dönemin en nüfuzlu klanlarından biriydi. Taira klanının en önemli özelliği Japon tarihinde ilk defa samuray nüfuzunun baskın olduğu bir yönetim kurmuş olmalarıydı. Taira no Korihira’nın başlatacak olduğu daimyo (toprak ağası) boyu, orta çağda sıkça ismini duyacağımız Oda klanına kadar uzanacaktır. Ayrıca asıl konumuz olan Genpei Muharebesi, Taira ve Minamoto klanı arasında geçecektir.

 

Bu klanların önemi, uzunca bir süre Japonya topraklarında hüküm sürecek klanların, hatta ilk Şogun klanının(Ashikaga Sogunluğu) bu hanelerin soyundan gelmesidir. Yani, İmparator ve Şogun gibi önemli şahsılar bu klanlardan gelmektedirler. Unutulmamalıdır ki, 2. Dünya Savaşında yenilgiye uğrayana kadar Japonya da İmparator, Tanrı’nın vekili sayılırdı. Eski Türklerde görülen kut anlayışında olduğu gibi. Hatta Amerika’nın Japon ana karasına girmemesinin yegane sebeplerinden biri budur. Japonya, topyekun bir savaş içerisindeydi ve eğer gerekiyorsa tüm halk, İmparator’u korumak uğruna ölecekti. Günümüze bile bu klanların saygı ile anılmasının sebebi bu anlayıştan gelmektedir.

 

Savaşın Başlangıcı

1180’de Taira no Kiyomori’nin torunu Antoku’yu tahta geçirmesi ile başlayacak olan gerginlik, İmparator’un oğlu Mochihito’nun tahttaki hak iddiası ve Minamoto klanından yardım istemesi ile dahada şiddetlenecektir. Bu olayı savaşa dönüştürecek nokta ise Mochihito ve yardıma gelecek olanın Miamoto no Yorimasa’nın ölümü olacaktır.

 

Aslında olayın içerisinde biraz yanlış anlaşılma vardı. Kiyomori, Mochihito’nun tutuklanmasını emrettiğinden arkasında kimin olduğundan habersizdi. Sonrasında Taira ile Minamoto kuvvetleri arasında gerçekleşen muharebede Mochihito ele geçirilecek, Yorimasa ise sepukku yani bilinen tabiriyle hara-kiri yapacaktır. Haber Minamoto klanına ulaştığında Minamoto no Yorimoto, başa geçerek kendine müttefik aramaya başlar. Aradığı sıra Ishibashiyama’da yapacağı savaşta yenilecek fakat kaçmayı başaracaktır. Bir sonraki sene ise Sunomatagava savaşında Minamoto no Yukiie, Taira no Shigehira’ya yenilecektir. 1181’in bahar aylarında ölecek olan Kiyomori’den sonra, 1183’e kadar savaş olmayacaktır.

 

Ishibashima savaşı

Ishibashiyama Savaşı – 14 Eylül 1180

 

Savaşın dönüm noktasını 1183 yılında görüyoruz. Kurikara muharebesinde yenilecek olan Taira klanı için bu savaş sonun başlangıcı olacaktır. Öyle ki, bu savaştan aylar sonra başkent Kyoto, Minamoto klanı tarafından kuşatılacaktır. Bu beş yıl, iç savaşın yanı sıra bir dizi doğa olaylarına da şahitlik edecektir. 1180’de adaya vuran tayfun, sonrasında gelen hastalık ve 1184 yılındaki deprem ile bir hayli zor bir dönem geçirecektir Japonya.

O-yoroi

Dönemin zırhı ō-yoroi gösterimi.

 

Dönüm Noktası ve Son

Kiyomori’nin ölümünden sonra başa Taira no Munemori geçecektir. İmparator Antoku ile beraber Kyushu bölgesinde geçici bir karargah kuracaktır. Şunu belirtmeliyim ki, Taira klanı, 2 yaşındaki bir çocuğu imparatorluk mevkisine yükseltince, birçok kişi tarafından nefretle anılmaya başlanmıştı. Hatta Antoku resmi olarak imparator olmasına rağmen sarayda çalışanlar dahil bu durumu tasvip etmiyorlardı. Bundan dolayı, Taira klanının o dönemde kötü bir şöhreti olduğu söyleyebiliriz.

Tamda bu sebepten ötürü Go-Shirawaka, meşru İmparator, bölgede konuşlanan Taira kuvvetlerine karşın gizli bir şekilde halkı ayaklandırmış ve bölgeden gitmelerini sağlamıştır. Mochihito’yu Minamoto klanından yardım istemesi için yollayıp gücü eline geçirmek için yaptığı ilk planının başarısızlığı ardından, dikkat çekmeyerek Minamoto’ya yardımlarını devam ettirmiştir. Halkın tepkisinden ötürü Taira klanı karagahını Yashima’ya taşımak zorunda kalmıştır. Taşıdığı sırada ise Yoshinaka’nın saldırısını Mizushima savaşında savuşturacak ve kazanacaktır.

Yoshinaka, Minamoto no Yorimoto’nun kuzeni, Minamoto no Yukiie ile bir plan yapıp İmparatoru ve başkenti ele geçirmeye çalışacaklardır. Fakat plan Yukiie’nin bunu İmparatora haber edip Yoshinaka’nın ölümü ile sonuçlanacaktır.

Bundan sonra Taira’nın yavaş yavaş kaybetmeye başladığını görüyoruz. Yoshitsune ve kardeşi Noriyori’nin oluşturduğu Minamoto ordusu başkente yürümeye hazırken, İmparator Taira klanına yedi gün içinde teslim olurlarsa kan dökülmeyeceği teklifini götürüyor. İlki Ichi-no-Tani olmak üzere Minamoto ordusunun Taira kamplarına saldırıları, klanı yıpratacak ve geri çekilmeye zorlayacaktır. Tam anlamıyla bir saldırıya hazır olmayan Minamoto, Taira kuvvetlerini kovalamayacak ve 6 aylık bir hazırlanma sürecine girecektir. Genpei Muharebesini sonlandıracak ve kumpanyanın en önemli savaşı olan Dan-no-ura deniz savaşı, Taira’nın sonunu getirecektir. Savaşın sonunda İmparator Antoku ve birçok Taira soylusu ölecektir.

Dan-no-ura savaşı

Dan-no-ura Savaşı, 25 Nisan 1185

 

Bundan sonra kayda değer güç kaydebecek olan Taira, merkezdeki kuvvetini kaybedecektir. Meşru İmparator Go-Shirawaka Yorimotoya belli başlı güçler verecektir. İmparator’un ölümünden sonra ise Yorimoto “Shogun” ilan edilecektir. Bu olaydan sonra İmparatorluk mevkisi, sadece sembolik bir kavram olarak kalacaktır.

Genpei Muharebesinin Japonya için önemini listeleyecek olursak;

  • Samuraylar statü ve güç kazanacak, birçok yerde söz sahibi olacaklardır.
  • İmparatorluk mevkisi, Meiji Restorasyonuna(link ekle) kadar seramonik bir kavram olarak kalacaktır.
  • Shogunate, Kamakura Shogunate ile beraber çok uzunca bir süre Japonya’da yönetici mevkiisinde yer alacaktır.

 

Evet sevgili okurum, umarım kısaca Japonya tarihinden bahsetmek istediğim bu serimden zevk almışsındır. Şahsen ben çok zevk aldım! Başka serilerde görüşmek dileğiyle hoşça kalın!

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s